Kryzys datuje się na lata 1620-1720.Osłabienie tempa wzrostu gospodarczego=kryzys koniunktury światowej.Przyczną były skutki wojen głównie trzydziestoletniej(1618-1648)-obniżenie zaludnienia Niemiec,spadek produkcji rolnej,upadek Hanzy w 1669.Stagnacja w handlu międzynarodowym-dochody pochłonęła wojna.Najsilniej kryzys był odczuwalny w Europie środkowo-wschodniej(Polska,Czechy,Rosja,wschodnia część Niemiec)-wojny(Polska,Rosja),spadek wydajności pańszczzny i jednoczesny spadek koniunktury na płody rolne na Zachodzie-spadek dochodów,upadek miast.Konsekwencjami kryzysu były rewolucje(Anglia-Cromwell,Niderlandy-powstanie Holandii) i powstania chłopskie(Europa wschodnia).W XVIIw. rozwija się jedynie Szwecja(dobre zarządzanie,nowoczesna armia,eksport żelaza)-traci ona na znaczenie w XVIIIw.